Labrador, beagle, jamnik, a może wyżeł? Choć dziś wiele z tych psów spotykasz przede wszystkim na miejskich spacerach, w domach i na rodzinnych wyjazdach, ich przodkowie mieli zupełnie inne zadania. Tropienie, wystawianie zwierzyny, praca w norze, płoszenie czy aportowanie – przez pokolenia właśnie pod kątem takich umiejętności hodowano psy myśliwskie. I mimo że w dzisiejszych czasach pies może nigdy nie zobaczyć polowania, może mieć silną potrzebę węszenia, podążania za zapachem, pogoni za poruszającym się obiektem czy przeszukiwania terenu. Dlatego zachowanie, które z perspektywy opiekuna wygląda czasem jak nieposłuszeństwo, może być po prostu efektem predyspozycji konkretnej rasy. Warto wiedzieć, z jakim psem masz do czynienia i czego się po nim spodziewać.
Poznaj 10 popularnych ras psów myśliwskich i dowiedz się, do jakiej pracy były pierwotnie wykorzystywane i na co zwrócić uwagę, jeśli rozważasz takiego psa jako swojego towarzysza.
Jakie są rodzaje psów myśliwskich?
Najłatwiej zrozumieć różnice między psami myśliwskimi, patrząc na zadania, do których zostały stworzone. Psy gończe pracują przede wszystkim w oparciu o węch i podążanie za tropem. Wyżły wyszukują zwierzynę i ją wystawiają. Płochacze przeszukują teren i wypłaszają zwierzynę, natomiast retrievery specjalizują się w aportowaniu. Do psów o myśliwskim przeznaczeniu należą również jamniki oraz część terierów. Ich niewielki rozmiar nie jest przypadkowy – miał ułatwiać pracę w norach i innych trudno dostępnych miejscach. Ta różnorodność jest istotna, gdy szukasz psa do życia w rodzinie. Dwa psy myśliwskie mogą mieć zupełnie inne potrzeby, inaczej reagować na bodźce i wymagać innych form aktywności.
10 popularnych ras psów myśliwskich
Labrador retriever
Labrador retriever to jeden z najbardziej rozpoznawalnych psów o myśliwskim pochodzeniu. Należy do grupy VIII FCI, obejmującej aportery, płochacze i psy dowodne, a jego specjalnością była praca związana z aportowaniem. I właśnie aportowanie jest jednym z zachowań, które wiele labradorów bardzo lubi również dzisiaj. Pies może z entuzjazmem przynosić zabawki czy przedmioty i dobrze odnajdywać się w zadaniach wymagających współpracy z człowiekiem.
Jeśli masz labradora, nie musisz ograniczać jego aktywności do biegania czy długich spacerów. Aportowanie, nauka nowych zachowań, praca węchowa czy inne zadania angażujące głowę pozwalają wykorzystać jego naturalne predyspozycje.
Golden retriever
Golden retriever, podobnie jak labrador, należy do grupy VIII FCI. Jego historia również związana jest z aportowaniem zwierzyny. Dziś golden jest przede wszystkim znany jako pies rodzinny, ale jego użytkowe pochodzenie nadal może być widoczne w zachowaniu. Wiele goldenów chętnie aportuje, współpracuje z człowiekiem i angażuje się w różnego rodzaju zadania.
Jeśli rozważasz tę rasę, nie kieruj się wyłącznie ładnym wyglądem. Golden potrzebuje aktywności, kontaktu z opiekunem i zajęć dopasowanych do jego możliwości.
Beagle
Beagle należy do grupy VI FCI – psów gończych i ras pokrewnych. W jego przypadku szczególnie ważna jest praca z wykorzystaniem węchu. Jeśli masz beagla, prawdopodobnie szybko zauważysz, że interesujący zapach potrafi całkowicie zmienić jego priorytety. Pies może długo analizować trawę, pobocze czy ślad pozostawiony przez inne zwierzę. Dla niego to sposób poznawania otoczenia poprzez wykorzystanie jednej ze swoich najważniejszych zdolności. Dlatego w przypadku beagla warto świadomie dawać mu możliwość węszenia. Wyszukiwanie przedmiotów, praca na śladzie czy inne aktywności angażujące nos mogą być dla niego znacznie bardziej wartościowe niż samo dokładanie kolejnych kilometrów do spaceru.
Jamnik
Jamnik jest szczególnym przypadkiem, ponieważ całą grupę IV FCI tworzą właśnie jamniki. Rasa była wykorzystywana między innymi do pracy w norach, co wpłynęło zarówno na jej budowę, jak i predyspozycje. Mały pies nie oznacza tutaj małych możliwości. Jamnik może być zdecydowany, wytrwały i bardzo zainteresowany tym, co dzieje się w jego otoczeniu. Jego nos i potrzeba eksplorowania mogą dostarczyć mu mnóstwa atrakcji.
Jeżeli wybierasz jamnika, pamiętaj, że mimo niewielkich rozmiarów jest to pies użytkowy. Jego potrzeby mogą być znacznie większe niż sugeruje jego wzrost.
Wyżeł niemiecki krótkowłosy
Wyżeł niemiecki krótkowłosy należy do grupy VII FCI. Charakterystycznym elementem pracy wyżła jest wystawianie zwierzyny. Pies po zlokalizowaniu jej zapachu lub obecności zatrzymuje się i wskazuje miejsce, w którym się znajduje.
W przypadku wyżła pamiętaj, że został stworzony do aktywnej pracy w terenie. Zwykłe
wyjście na kilka minut wokół domu nie będzie dla niego odpowiednią dawką zajęcia. Ruch, eksploracja, trening i możliwość wykorzystania nosa powinny być częścią jego codziennego życia.
Cocker spaniel angielski
Cocker spaniel angielski należy do grupy VIII FCI – aporterów, płochaczy i psów dowodnych. Spaniele wykorzystywano między innymi do wyszukiwania i wypłaszania zwierzyny z gęstej roślinności.
To dobry przykład rasy, której wygląd może trochę mylić. Cocker spaniel jest niewielki i często kojarzy się przede wszystkim z psem rodzinnym, ale za jego efektowną szatą kryje się aktywny pies użytkowy. Wyszukiwanie przedmiotów, praca węchowa, aportowanie czy eksplorowanie nowych miejsc pozwalają mu wykorzystać część predyspozycji, które przez pokolenia były wykorzystywane w hodowli.
Gończy polski
Gończy polski należy do grupy VI FCI – psów gończych i ras pokrewnych. Jest jedną z polskich ras uznanych przez FCI. Jego historia jest związana z pracą na tropie, dlatego węch odgrywa w życiu tego psa ogromną rolę. Gończy może mocno angażować się w podążanie za interesującym zapachem i nie zawsze łatwo odciągnąć go od znalezionego tropu. To ważna informacja dla opiekuna. Spuszczanie gończego ze smyczy w przypadkowym miejscu może być ryzykowne, jeśli pies ma skłonność do podejmowania tropu i oddalania się za zapachem.
Seter angielski
Seter angielski należy do grupy VII FCI. Jego zadaniem było wyszukiwanie zwierzyny z wykorzystaniem węchu i wskazywanie jej położenia.
W przypadku setera szczególnie warto zwrócić uwagę na jego potrzebę eksplorowania terenu. Spacer nie musi być dla niego wyłącznie pokonywaniem kolejnych kilometrów. Możliwość węszenia, obserwowania otoczenia i pracy z człowiekiem może być równie istotna. Jeżeli podoba Ci się seter, pamiętaj, że elegancki wygląd nie powinien przesłonić jego użytkowego pochodzenia. To aktywny pies z konkretnymi potrzebami, a nie wyłącznie efektowny towarzysz spacerów.
Seter irlandzki
Seter irlandzki podobnie jak seter angielski, należy do grupy VII FCI. Został wyhodowany jako pies myśliwski wykorzystujący węch do wyszukiwania zwierzyny. W codziennym życiu seter irlandzki może być psem bardzo aktywnym i chętnym do eksplorowania. W jego przypadku warto zadbać nie tylko o sam ruch, ale także o możliwość poznawania nowych miejsc i wykorzystywania nosa. To kolejny przykład psa, którego nie warto oceniać wyłącznie przez pryzmat wyglądu. Efektowna sylwetka i charakterystyczna szata idą w parze z potrzebą aktywnego życia.
Jack russell terrier
Jack russell terrier należy do grupy III FCI. Jest kolejnym przykładem, który pokazuje, że pies myśliwski wcale nie musi być duży. Teriery mają długą historię pracy z małymi zwierzętami, a ich niewielki rozmiar był jednym z elementów przydatnych podczas takiej pracy. Jack russell terrier to pies aktywny, zdecydowany i zwykle bardzo zainteresowany tym, co dzieje się wokół niego. Jego niewielki rozmiar może sprawiać wrażenie, że łatwo będzie zaspokoić jego potrzeby, ale w rzeczywistości jest to rasa, która lubi mieć zajęcie. Praca węchowa, nauka nowych zachowań, zadania wymagające samodzielnego myślenia czy aktywna eksploracja mogą być dla niego wartościowym elementem codzienności.
Instynkt łowiecki u psa – co to właściwie oznacza?
„Instynkt łowiecki” często traktuje się jako jedną cechę i albo pies ją ma albo nie ma. W rzeczywistości zachowania związane z łowiectwem mogą wyglądać bardzo różnie. U jednego psa mocniej zaznaczone będzie wyszukiwanie i tropienie, u innego obserwowanie i pogoń, a u jeszcze innego aportowanie. Dlatego nie każdy pies myśliwski będzie reagował na zwierzynę w taki sam sposób. Beagle może mocno angażować się w podążanie za zapachem, labrador może przede wszystkim szukać okazji do aportowania, a terrier może szybko zainteresować się małym, poruszającym się zwierzęciem. Dodatkowo na zachowanie psa wpływa nie tylko rasa, ale również konkretna linia hodowlana, indywidualne cechy, doświadczenia i środowisko.
Czy psy myśliwskie są trudne w wychowaniu?
Nie można powiedzieć, że każdy pies myśliwski jest trudny. Trudność często pojawia się wtedy, gdy oczekiwania rozmijają się z naturalnymi predyspozycjami psa. Jeśli oczekujesz od beagla, że podczas spaceru całkowicie zignoruje zapachy, albo od teriera, że nie zainteresuje się uciekającym małym zwierzęciem, to może pojawić się problem, ponieważ są to zachowania, do których te psy przez pokolenia były selekcjonowane. Pracując z psami myśliwskimi pamiętaj, że nie chodzi o wyłączenie ich naturalnych zachowań tylko o to, żeby nauczyć psa, kiedy i w jaki sposób może je realizować, a kiedy powinien skupić się na opiekunie.
Czy pies myśliwski może być psem rodzinnym?
Oczywiście, że tak. Wiele psów myśliwskich od lat żyje z ludźmi, którzy nigdy nie zabierają ich na polowanie. Historia rasy nie determinuje całego życia konkretnego psa. Nie należy jednak całkowicie ignorować jej pierwotnego przeznaczenia. Jeśli wybierasz psa stworzonego do tropienia, aportowania czy wystawiania zwierzyny, znajdź w codziennym życiu miejsce na aktywności wykorzystujące właśnie te predyspozycje. Pies, który ma możliwość wykorzystywania swoich naturalnych umiejętności, nie musi sam szukać sobie zajęcia.
Czy psy myśliwskie nadają się do mieszkania?
Tak. Sam metraż mieszkania nie przesądza o tym, czy pies będzie dobrze funkcjonował. Znacznie ważniejsze jest to, czy jego opiekun potrafi zapewnić mu odpowiednią dawkę ruchu, odpoczynku, kontaktu społecznego oraz aktywności dopasowanych do jego potrzeb. Problem pojawia się wtedy, gdy pies przez większość dnia nie ma możliwości zaspokojenia swoich potrzeb, a opiekun oczekuje od niego spokojnego zachowania tylko dlatego, że mieszkanie jest niewielkie.
Dla kogo są psy myśliwskie?
Pies myśliwski może być wspaniałym kompanem, ale jego potrzeby trzeba potraktować poważnie. Jeżeli lubisz spacery, aktywność na świeżym powietrzu, pracę z psem i obserwowanie jego zachowania, wiele ras myśliwskich może dać Ci mnóstwo satysfakcji. Jeśli natomiast szukasz psa, który będzie przede wszystkim spokojnie towarzyszył Ci podczas krótkich spacerów, dokładnie sprawdź wymagania konkretnej rasy, zanim podejmiesz decyzję. Najważniejsze jest dopasowanie psa do Twojego stylu życia. Nie wybieraj rasy wyłącznie dlatego, że podoba Ci się jej wygląd.
Żywienie psa myśliwskiego – na co zwrócić uwagę?
Pies myśliwski tak samo jak inne psy powinien otrzymywać karmę dopasowaną do wieku, kondycji i przede wszystkim poziomu aktywności. Pies regularnie pracujący w terenie może mieć inne potrzeby żywieniowe niż ten, który prowadzi spokojniejsze życie rodzinnego pupila. Przy bardzo aktywnych psach rozważ ICEPAW Sport Pure – karmę o wysokiej zawartości białka i energii, opartą na rybach. Dla dorosłego psa ciekawą propozycją będzie też WILDES LAND DOG Forelle Lachs, czyli rybna receptura ze świeżym łososiem i suszonym pstrągiem. A jeśli Twój pies potrzebuje jednego źródła białka, możesz zwrócić uwagę na WOW Rind Pur. I pamiętaj, że najważniejsze jest to, aby wybór karmy wynikał z rzeczywistych potrzeb konkretnego psa.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o psy myśliwskie
Jakie są najpopularniejsze rasy psów myśliwskich?
Do najbardziej rozpoznawalnych ras psów myśliwskich należą między innymi labrador retriever, golden retriever, beagle, jamnik, wyżeł niemiecki krótkowłosy, setery, cocker spaniel angielski, gończy polski i jack russel terrier. Nie istnieje jednak jeden oficjalny ranking, który pozwalałby ustalić ich kolejność pod względem popularności.
Czy każdy pies myśliwski ma silny instynkt łowiecki?
Psy o myśliwskim pochodzeniu mają predyspozycje związane z zachowaniami łowieckimi, ale ich nasilenie może być bardzo różne. Jeden pies będzie mocno zainteresowany tropieniem, inny pogonią, a jeszcze inny aportowaniem. Znaczenie mają również indywidualne cechy psa, jego doświadczenia, linia hodowlana i środowisko.
Czy pies myśliwski musi polować?
Nie. Pies myśliwski może nigdy nie uczestniczyć w polowaniu, a jednocześnie potrzebować aktywności wykorzystujących jego naturalne zdolności. W zależności od rasy może to być węszenie, tropienie, aportowanie, wyszukiwanie przedmiotów czy praca wymagająca współpracy z człowiekiem.
Jak zmęczyć psa myśliwskiego?
Nie trzeba przede wszystkim dążyć do fizycznego zmęczenia psa. Dla wielu psów myśliwskich bardzo wartościowa jest możliwość wykorzystania nosa, tropienia, wyszukiwania, aportowania albo wykonywania zadań wymagających koncentracji. Aktywność powinna być dopasowana do rasy, wieku, kondycji i konkretnego psa.
Psy myśliwskie są niezwykle różnorodne. Beagle został stworzony do pracy węchem, wyżeł do wyszukiwania i wystawiania zwierzyny, retriever do aportowania, a jamnik do zadań, w których liczyły się niewielkie rozmiary, odwaga i wytrwałość. Dzisiaj większość tych psów prowadzi zupełnie inne życie. Jednak wybierając psa myśliwskiego zastanów się, czy będziesz w stanie zapewnić mu zaspokojenie jego psich potrzeb. Jeśli te potrzeby będą zaspokojone, możecie stworzyć naprawdę zgrany zespół.
O Autorce:
Izabela Misiak - Trenerka psów i edukatorka, certyfikowana ratowniczka zwierząt. Specjalizuje się w budowaniu bezpiecznych, świadomych relacji między ludźmi a psami. Prowadzi zajęcia z nose worku, szkolenia z pierwszej pomocy przedweterynaryjnej, profilaktyki pogryzień oraz tworzy autorskie materiały edukacyjne.
