Badania psa – jakie badania profilaktyczne warto wykonywać i jak często?

Wrzesień często kojarzy się z nowym początkiem. Wracamy do regularnego trybu po wakacjach, planujemy kolejne miesiące, zapisujemy ważne sprawy w kalendarzu i nadrabiamy to, na co latem brakowało czasu. To dobry moment, żeby na tej liście znalazło się też zdrowie Twojego psa. Szczególnie, że o badaniach często przypominamy sobie dopiero wtedy, gdy zaczyna dziać się coś niepokojącego. Pies pije więcej niż zwykle, szybciej się męczy, chudnie, ma problemy z apetytem albo po prostu nie jest sobą. Tymczasem część chorób przez długi czas nie daje wyraźnych objawów. Dlatego tak ważna jest profilaktyka. Badania profilaktyczne nie gwarantują, że Twój pies nigdy nie zachoruje, ale mogą pomóc zauważyć nieprawidłowości zanim staną się poważnym problemem. Jakie badania warto wykonać zdrowemu psu? Czy morfologia raz w roku wystarczy? Kiedy potrzebne jest badanie moczu, a kiedy USG? I czy starszy pies powinien być badany częściej niż młody?

Profilaktyka psa to nie tylko badanie krwi

Mówiąc „badania profilaktyczne psa” prawdopodobnie w pierwszej kolejności myślisz o pobraniu krwi. To ważny element kontroli zdrowia, ale nie jedyny. Punktem wyjścia powinna być regularna wizyta u lekarza weterynarii i dokładne badanie kliniczne. Podczas takiej wizyty można ocenić między innymi masę i kondycję ciała, stan skóry i sierści, oczy, uszy, jamę ustną, węzły chłonne, serce, płuca, układ pokarmowy, moczowy i ruchowy. Weterynarz może również zapytać o apetyt, pragnienie, aktywność, zachowanie czy zmiany, które zauważasz w domu. Dopiero zebrane w ten sposób informacje pozwalają zdecydować, jakie badania będą rzeczywiście potrzebne. Nie ma jednego zestawu badań, który trzeba wykonać każdemu psu w dokładnie takim samym wieku i z taką samą częstotliwością. Innego planu będzie potrzebował zdrowy młody pies, innego pies w wieku dojrzałym, a jeszcze innego senior, zwierzę przyjmujące leki czy przedstawiciel rasy obciążonej określonymi problemami zdrowotnymi.

Jak często badać zdrowego psa?

W przypadku zdrowego dorosłego psa podstawą jest regularna kontrola weterynaryjna. Przyjmuje się, że wizyty profilaktyczne powinny odbywać się co najmniej raz w roku, natomiast u starszych psów co najmniej raz na 6 miesięcy. W przypadku dojrzałych, pozornie zdrowych psów zaleca się między innymi coroczną morfologię, podstawowe badanie biochemiczne krwi oraz badanie moczu. Nie oznacza to jednak, że każde badanie trzeba wykonywać automatycznie i niezależnie od sytuacji. Weterynarz może rozszerzyć albo ograniczyć diagnostykę w zależności od wieku, rasy, stylu życia i wyników badania klinicznego. Warto przechowywać poprzednie wyniki badań, żeby lekarz miał możliwość porównania ich z aktualnymi wynikami. Wówczas łatwiej zauważyć pewne zmiany zachodzące w czasie.

Morfologia psa – podstawowe badanie krwi

Morfologia jest jednym z najczęściej wykonywanych badań krwi. Ocenia między innymi krwinki czerwone, krwinki białe oraz płytki krwi. Wynik może dostarczyć informacji istotnych między innymi przy podejrzeniu niedokrwistości, stanu zapalnego czy zaburzeń związanych z układem krwiotwórczym. Morfologia nie jest jednak kompletnym przeglądem organizmu. Prawidłowy wynik morfologii nie oznacza, że wszystkie narządy funkcjonują prawidłowo. Dlatego często zestawia się ją z badaniem biochemicznym oraz badaniem moczu. U zdrowego dorosłego psa morfologia jest zalecana co najmniej raz w roku. U seniora co 6 miesięcy.

Biochemia krwi psa – co można dzięki niej sprawdzić?

Badanie biochemiczne pozwala ocenić między innymi parametry związane z funkcjonowaniem nerek i wątroby, gospodarką glukozową, białkami czy elektrolitami. Zakres badania może być różny, dlatego „biochemia” nie zawsze oznacza dokładnie ten sam zestaw parametrów. W profilaktyce zdrowego dorosłego psa podstawowy panel biochemiczny warto wykonywać co najmniej raz w roku. U seniorów zaleca się bardziej kompleksowe badanie co 6 miesięcy. W zależności od sytuacji lekarz może zdecydować o oznaczeniu dodatkowych parametrów. To szczególnie istotne u psów starszych, ponieważ niektóre zaburzenia mogą przez pewien czas nie powodować objawów, które można zauważyć w domu.

Badanie moczu psa – dlaczego warto o nim pamiętać?

Krew nie mówi wszystkiego. Badanie moczu jest prostym, a jednocześnie bardzo przydatnym elementem diagnostyki. Podczas analizy można ocenić między innymi ciężar właściwy moczu, jego osad oraz obecność takich składników jak białko, glukoza czy krew. Wynik może dostarczyć informacji dotyczących między innymi funkcjonowania nerek i układu moczowego, a także wskazywać na potrzebę dalszej diagnostyki. U zdrowego dorosłego psa badanie moczu zaleca się wykonywać co najmniej raz w roku. U seniora co 6 miesięcy.

Badanie kału psa – kiedy jest potrzebne?

Badanie kału kojarzy się przede wszystkim z biegunką, wymiotami albo innymi problemami z przewodem pokarmowym. Tymczasem może być również elementem profilaktyki przeciwpasożytniczej. Częstotliwość zależy od wieku psa, jego stylu życia, stosowanej profilaktyki oraz ryzyka kontaktu z pasożytami. U młodych i starszych psów zaleca się badania kału 1-4 razy w roku, zależnie od stosowanych preparatów profilaktycznych i stylu życia. W przypadku dorosłych psów badanie kału powinno być wykonywane co najmniej raz w roku, a częściej, jeśli istnieją dodatkowe czynniki ryzyka. Nie oznacza to jednak, że każdy pies powinien mieć badany kał dokładnie cztery razy w roku. Jeśli Twój pies ma szczególnie duży kontakt z innymi zwierzętami, zjada rzeczy znalezione podczas spacerów, poluje albo często przebywa w miejscach, w których łatwo o kontakt z materiałem zakaźnym, weterynarz może zalecić częstsze badania.

Czy zdrowy pies potrzebuje USG albo RTG?

Nie ma potrzeby wykonywania każdego możliwego badania tylko dlatego, że jest dostępne. USG jamy brzusznej, RTG, echo serca czy EKG mogą być bardzo wartościowymi badaniami, ale ich przydatność zależy od konkretnej sytuacji. Mogą zostać zalecone, jeśli pojawią się objawy, nieprawidłowe wyniki badań krwi lub moczu, zmiany stwierdzone podczas badania klinicznego albo jeśli pies należy do grupy, dla której określone badanie ma uzasadnienie. W przypadku niektórych ras zasadne mogą być natomiast badania związane z określonymi predyspozycjami.

Badania psa seniora – tu należy zwiększyć czujność

Wraz z wiekiem zmieniają się potrzeby psa. Senior powinien być kontrolowany częściej niż młody dorosły pies, nawet jeśli na pierwszy rzut oka nic mu nie dolega. Przyjmuje się, że wizyty kontrolne powinno się robić średnio co 6 miesięcy. W ramach diagnostyki warto zrobić morfologię, biochemię i badanie moczu. W zależności od wieku, stanu zdrowia i wyników wcześniejszych badań lekarz weterynarii może zalecić również dodatkową diagnostykę, np. oznaczenie hormonów tarczycy czy pomiar ciśnienia tętniczego. Warto też zwrócić uwagę na stan jamy ustnej i zębów, sposób poruszania się oraz ogólną sprawność psa.

Nie każdy senior potrzebuje jednak identycznego zestawu badań. Jeśli pies ma już rozpoznaną chorobę, przyjmuje leki albo pojawiły się zmiany w jego zachowaniu czy funkcjonowaniu, lekarz może zaproponować częstsze kontrole lub rozszerzenie diagnostyki. Pamiętaj, że wiek senioralny nie zaczyna się dla każdego psa w tym samym momencie. Tempo starzenia zależy między innymi od wielkości i rasy psa, dlatego wiek nie powinien być jedynym kryterium planowania profilaktyki.

Czy pies musi być na czczo przed badaniem?

Jeśli umawiasz psa na badanie krwi, zapytaj wcześniej lecznicę, jak powinien być przygotowany. Przy części badań zalecana jest głodówka, ponieważ posiłek może wpływać na niektóre czynniki. Nie oznacza to jednak, że przed każdym badaniem pies musi być przygotowany dokładnie w ten sam sposób. Szczególne zasady mogą obowiązywać w przypadku szczeniąt, psów z chorobami przewlekłymi czy zwierząt przyjmujących leki.

Podobnie jest z badaniami obrazowymi. Przed niektórymi z nich lekarz może zalecić wcześniejsze ograniczenie jedzenia. Dlatego zamiast zgadywać, najlepiej zapytać lecznicę podczas umawiania wizyty, jak przygotować psa.

Wizyta u weterynarza może być dla psa stresująca

Jest jeszcze jedna rzecz, o której warto pamiętać planując badania. Sama wizyta u weterynarza może być dla psa trudnym doświadczeniem. Obce zapachy, inne zwierzęta, ich emocje, podnoszenie na stół, dotyk obcej osoby, zaglądanie do pyska, przytrzymywanie czy pobieranie krwi – to dużo dla psa. Jeśli pies boi się lecznicy, stres może pojawić się już na parkingu. Dlatego warto oswajać psa z wizytami weterynaryjnymi. W domu warto spokojnie ćwiczyć dotykanie łap, uszu, pyska, delikatne przytrzymywanie czy oglądanie różnych części ciała. Warto też, jeśli lecznica na to pozwala, odwiedzać ją czasem bez wykonywania żadnego zabiegu. Krótkie wejście, spokojny kontakt z personelem i wyjście mogą pomóc psu zbudować inne skojarzenie z tym miejscem. Przydatne są również odpowiednio dobrane przysmaki, które możesz wykorzystać jako nagrodę podczas takich ćwiczeń i wizyt. Do treningu możesz wybrać na przykład przysmaki RAW for PAW WILD Boar lub WILDES LAND DOG Trainingssticks Ente, które mają niewielki rozmiar i łatwo podać je psu nawet wielokrotnie podczas ćwiczeń. Jeśli potrzebujesz przysmaków monobiałkowych, postaw na MIRALS. Dzięki takim przysmakom dotyk, spokojne stanie czy wejście do gabinetu mogą zacząć kojarzyć się psu z czymś przyjemnym, a nie wyłącznie ze stresem.

A jeśli Twój pies reaguje silnym stresem na lecznicę, powiedz o tym weterynarzowi przed badaniem. Wspólnie możecie zaplanować wizytę tak, aby ograniczyć stres i zwiększyć bezpieczeństwo zarówno psa, jak i personelu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o badania psa

Jak często robić psu badanie krwi?

U zdrowego dorosłego psa coroczna morfologia i badanie biochemiczne mogą być elementem profilaktyki. U seniorów zaleca się wykonywanie kompleksowej morfologii i biochemii co około 6 miesięcy. Dokładna częstotliwość zależy jednak od wieku, stanu zdrowia, leków i indywidualnego przypadku.

Czy pies musi być na czczo przed pobraniem krwi?

W przypadku wielu badań zaleca się wcześniejszą głodówkę, ale sposób przygotowania psa zależy od rodzaju planowanych badań. Najlepiej przed wizytą zapytać lecznicę, czy pies powinien być na czczo i jak długo powinna trwać głodówka.

Jak często badać mocz psa?

U zdrowego dorosłego psa badanie moczu zaleca się wykonywać co najmniej raz w roku, a u seniora co około 6 miesięcy. Częstotliwość może być większa, jeśli pies ma chorobę układu moczowego, nieprawidłowe wyniki innych badań albo inne czynniki ryzyka. Badanie moczu warto traktować jako uzupełnienie badań krwi, a nie ich zamiennik.

Jak często badać starszego psa?

Senior powinien być kontrolowany częściej niż młody dorosły pies. Zwykle zaleca się wizyty kontrolne co najmniej raz na 6 miesięcy. Warto zrobić morfologię, biochemię i badanie moczu, a dodatkowo weterynarz może zalecić między innymi kontrolę i oznaczenie T4. Jeśli pies choruje lub przyjmuje leki, plan kontroli może być jeszcze częstszy.

Nie musisz samodzielnie decydować, jakie badania są potrzebne Twojemu psu. Zamiast tego podczas najbliższej wizyty zapytaj lekarza weterynarii, jaki zakres profilaktyki jest odpowiedni dla Twojego psa. Przygotuj informację o jego wieku, chorobach, przyjmowanych lekach, sposobie żywienia i stylu życia. Powiedz też o każdej zmianie, którą ostatnio udało Ci się zauważyć, nawet jeśli wydaje się mało istotna. Jeśli Twój pies jest zdrowym dorosłym zwierzęciem, dobrym punktem wyjścia jest coroczna kontrola. W przypadku seniora warto zaplanować wizyty co około 6 miesięcy i zgodnie z zaleceniami weterynarza wykonywać odpowiednie badania laboratoryjne.


O Autorce:

Izabela Misiak

Trenerka psów i edukatorka, certyfikowana ratowniczka zwierząt. Specjalizuje się w budowaniu bezpiecznych, świadomych relacji między ludźmi a psami. Prowadzi zajęcia z nose worku, szkolenia z pierwszej pomocy przedweterynaryjnej, profilaktyki pogryzień oraz tworzy autorskie materiały edukacyjne.